Ο ομοφυλόφιλος Φράνσις ως καταραμένος δημιουργός

Also, I think that man now realizes that he is an accident, that he is a completely futile being, that he has to play out the game without reason.

(Επίσης, νομίζω πως τώρα ο άνθρωπος συνειδητοποιεί ότι συνιστά ένα ατύχημα, ότι είναι μια ύπαρξη εντελώς μάταιη, ότι πρέπει να παίξει το παιχνίδι χωρίς κάποιο λόγο.)

Francis Bacon

 

 
1. Άνδρας στο Νιπτήρα, 1989-90
 

(Λίγες ακόμα προσωπικές σκέψεις για τον Φράνσις Μπέικον, από κάποιον με ανεπαρκείς γνώσεις πάνω στην τέχνη και την κριτική της.)

Η μετάφραση του προηγούμενου ποστ μας είπε, μεταξύ άλλων, το εξής: Το έργο του Μπέικον – γεμάτο παραμορφωμένες φιγούρες και βιαίες σκηνές που σχεδόν όλες μοιάζουν να βγαίνουν από εφιάλτες – δεν μπορεί να ερμηνευθεί αν δεν λάβουμε υπόψη και τον πολυκύμαντό του βίο, και μάλιστα τον ερωτικό. Παραμένει βέβαια αμφιλεγόμενο σε ποιο βαθμό οφείλουμε ή μπορούμε να βασιζόμαστε στη βιογραφία για να προσεγγίσουμε έναν δημιουργό. Η ορθότητα της θέσης του Πικάσο, ότι “Δεν αρκεί να γνωρίζει κανείς το έργο ενός καλλιτέχνη. Είναι απαραίτητο και να ξερει πότε το δημιούργησε, γιατί, πώς, υπό ποιες συνθήκες”, δεν είναι καθόλου αυταπόδεικτη. Κι ο ίδιος ο Μπέικον είπε πως οι πίνακές του πρέπει να παραμένουν αυθύπαρκτοι και να κρίνονται ανεξάρτητα από εξωζωγραφικά στοιχεία.

Από την άλλη όμως, μια απ’ τις πολυσυζητημένες εκείνες ρήσεις του Μπέικον έλεγε – χωρίς κατά βάθος να αντιφάσκει ως προς την προηγούμενη – πως:

Η ζωγραφική μου είναι μια αναπαράσταση της ζωής, και πάνω απ’ όλα της δικής μου ζωής, που υπήρξε πολύ δύσκολη. Έτσι λοιπόν ίσως και να είναι πολύ βίαιη η ζωγραφική μου, αλλα αυτό είναι φυσικό για μένα.

 

2. Τρίπτυχο, 1991

 

Πράγματι, έστω μια σύνοψη κάποιων βασικών βιογραφικών του Μπέικον είναι εύγλωττη. Ως παιδί έπασχε από βαρύ άσθμα, και μεγάλωνε πλάι σ’ έναν βάναυσο πατέρα – που τελικά τον έδιωξε απ’ το σπίτι στα 17 του, όταν τον έπιασε να θαυμάζει το είδωλό του στο καθρέφτη φορώντας τα εσώρρουχα της μητέρας του. Μποέμ θα ήταν μια ταιριαστή περιγραφή για τη μετέπειτα ζωή του. Μακριά απ’ την οικογενειακή εστία τα εβγαζε πέρα με λίγα χρήματα και κάποιες μικροκλοπές, μα και αξιοποιώντας τη γοητεία που ασκούσε σε μεγαλύτερους άνδρες. Με έναν απ’ αυτούς βρέθηκε στο εμβληματικό, παρακμιακό Βερολίνο του μεσοπολέμου, κι έπειτα στην καλλιτεχνική πρωτεύουσα της εποχής, το Παρίσι, όπου άρχισε να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη ζωγραφική. Ασχολήθηκε με τη διακόσμηση, για να βγάζει χρήματα δημοσίευε αγγελίες ως “συνοδός κυρίων”, ενώ σταδιακά άρχισε να εκθέτει έργα του. Μεταπολεμικά η φήμη του άρχισε να εδραιώνεται, ενώ κατέστρεψε σχεδόν όλα πρώιμα έργα του. Παράλληλα συνέχισε μια ζωή κοσμοπολιτισμού και κραιπάλης, με κάποια μεγάλα ταξίδια, πολύ ποτό, τζόγο και σεξ, και κάποιες μακροχρόνιες ερωτικές σχέσεις που σημαδεύτηκαν από αστάθεια, συγκρούσεις, τραυματικές εμπειρίες, και τους πρόωρους θανάτους δυο εραστών του.

 
3. Δυο Μορφές με Πίθηκο, 1973

Οι λιγοστές αυτές βιογραφικές πληροφορίες σκιαγραφούν μια ζωή τρικυμιώδη, που παραπέμπει σε κάποιο βαθμό στο πρότυπο του παρακμιακού δημιουργού – όπως το ξέρουμε από εμβληματικές περιπτώσεις αυτοκαταστροφικών ποιητών. Και το θέμα είναι πως βρίσκεται στο ίδιο ακριβώς μήκος κύματος με το κλίμα που αναδύεται από το έργο του. Νομίζω πως οποιονδήποτε σχεδόν πίνακα του δει κανείς, δεν μπορεί παρά να νιώσει δονήσεις της ίδιας ποιότητας με αυτές που εκπέμπει η περσόνα Μπέικον. Επομένως, η ζωή του είναι μια αυταπόδεικτη στην πράξη πυξίδα που μπορεί να μας κατευθύνει μες στη ζωγραφική του Μπέικον. Θα χρησιμοποιήσω την πυξίδα αυτή για να πάρω ένα συγκεκριμένο μονοπάτι. 

  
4. Ξαπλωμένη μορφή, 1977

Είναι προφανές πως ένα από τα κυρίαρχα στοιχεία στο βίο του, στη ζωγραφική του και στην οργανική τους σχέση, ήταν το ερωτικό˙ κι αξίζει να δούμε πως εκφράζεται η φιλομόφυλη, η queer ταυτότητα στον καλλιτέχνη Μπέικον. Χωρίς αμφιβολία, τα χρώματά της είναι μελανά. Οι ερωτικοί του πίνακες, όπως μας είπε και ο Emmanuel Cooper, μοιάζουν να ξεπηδούν όχι από ρομαντική ταινία, ούτε από ονείρωξη, μα από εφιάλτη, έως κι από σκηνή βιασμού. Η σαρκική συνεύρεση παραπέμπει πιο πολύ σε πάλη – εξάλλου ένα χαρακτηριστικό μοτίβο το εμπνεύστηκε από μια σπουδή δυο γυμνών παλαιστών του φωτογράφο του δέκατου ένατου αιώνα Eadweard Muybridge [εικόνα 3]. Το γυμνό ανδρικό σώμα είναι παραμορφωμένο, κατακερματισμένο, μοιάζει να βασανίζεται [εικόνα 2, εικόνα 4]. Ο χώρος που είναι τοποθετημένο, γυμνός, άδειος και ακαθόριστος, μοιάζει μαζί με φυλακή και με αχανή έρημο˙ κάποτε περιβάλλεται από κάτι που μοιάζει με κάγκελα, κάποτε παραπέμπει σε τουαλέτα μέσω ενός νιπτήρα ή μιας λεκάνης [εικόνα 1]. Όσοι με διαβάζετε καιρό, ίσως καταλάβατε πού το πάω. Από τα παραπάνω τολμώ να διατυπώσω το συμπέρασμα ότι η φιλομόφυλη ταυτότητα στον Μπέικον διαθέτει μια έντονα αρνητική απόχρωση. Όπως λέγαμε στο παρελθόν για τον Χριστιανόπουλου (“Ο Χριστιανόπουλος, το τεκνό και το κουσούρι“), μου φαίνεται πολλές φορές ο Μπέικον δείχνει να συνδέει τον queer ερωτισμό με την παρακμή και την οδύνη˙ να την αποτυπώνει κάποτε σαν μια κατάρα. Και το άρθρο του Cooper μας έδωσε ενδείξεις ότι και στη ζωή του είχε κάποια ανάλογα αισθήματα. Κράτησε αποστάσεις με το γκέι κίνημα, ενώ είχε πει σε συνέντευξή του:

(Ο Μπέικον) μου είπε ότι είχε καταλήξει πως η ομοφυλοφιλία ήταν μια συμφορά, πως κάποια στιγμή στη ζωή του τον είχε μετατρέψει σε απατεώνα/λωποδύτη. Το ότι είχε καταλήξει απατεώνας, όχι το σεξ, ήταν λόγος για ντροπή…

Σε γενικές γραμμές, εισπράττω από τον ζωγράφο και άνθρωπο Μπέικον μια παλιομοδίτικη αντιμετώπιση της ομοφυλοφιλίας, μια μυστικοπάθεια και μιαν αιδώ αστικού τύπου.

        
5-7. Στη Μνήμη του George Dyer, 1971

Φυσικά αν σταματήσω εδώ αισθάνομαι πως θα αδικήσω τον δημιουργό, για δυο βασικούς λόγους. Πρώτον, πρέπει να θυμηθούμε το βιογραφικό του. Αφήνω ότι σίγουρα στη χωρίς φραγμούς ζωή του θα βρίσκαμε εύκολα αποδείξεις ότι συχνά αγνοούσε τους φραγμούς του συντηρητικού περιβάλλοντός του. Πέρα απ’ αυτό, αν σύμφωνα με τον ίδιο “η ζωγραφική του είναι αναπαράσταση της ζωής του”, το υλικό που είχε να αναπαραστήσει ήταν γεμάτο αστάθεια, βία, οδύνη και παρακμή. Πόσο φωτεινή θα περίμενε κανείς να ζωγραφίσει την ομοφυλοφιλία του το θηλυπρεπές αγόρι που εκδιώχθηκε από έναν αυταρχικό πατέρα; Ή ας πάρουμε τους εραστές του. Με όλους σχεδόν η συνύπαρξή του ήταν πολυκύμαντη. Ένας από τους πιο μακροχρόνιους ήταν ο George Dyer, ένας πρώην λωποδύτης που βγήκε από το περιθωριο με τον Μπέικον, μα ποτέ δεν ένιωσε άνετα στο κοσμικό του περιβάλλον. Αυτοκτόνησε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου όπου έμεναν μαζί, παίρνοντας υπερβολική ποσότητα βαρβιτουρικών, την παραμονή της αναδρομικής του Μπέικον στο Beaubourg κι ενώ εκείνος ήταν απασχολημένος με τις προετοιμασίες της. Το συμβάν αποτυπώνεται στο Τρίπτυχο Μάιος-Ιούνιος 1973 [εικόνες 12, 13, 14 του προηγούμενου ποστ], όπου απεικονίζεται μια βασανιζόμενη ανδρική φιγούρα που κάνει εμετό, και θαρρείς ψυχορραγεί, μέσα σε μια τουαλέτα. Ένα ακόμα συγκλονιστικό τρίπτυχο είναι αφιερωμένο στον αυτόχειρα, το Στη Μνήμη του George Dyer, 1971 [εικόνες 5, 6, 7]. Αυτό που θέλω να πω είναι πως η ερωτική ζωή του Μπέικον απεικονίστηκε τόσο εφιαλτικά, γιατί τόσο εφιαλτικές ήταν πολλές στιγμές που είχε να θυμάται από αυτήν, και όχι απλώς λόγω “θεωρητικών”, εσωτερικών συμπλεγμάτων του απέναντι στην ομοφυλοφιλία του. (Βέβαια η ερωτική μας ζωή είναι σε μεγάλο βαθμό καθρέφτης του εσωτερικού μας κόσμου˙ μα αυτή η συζήτηση πάει πολύ μακριά). Μόνο στον τελευταίο έρωτά του, τον John Edwards – που υπήρξε κάτι μεταξύ εραστή και θετού γιου και τελικά έγινε γενικός του κληρονόμος – νιώθω πως ηρέμησε κάπως ο τρικυμιώδης τρόπος που αποτύπωνε στο μουσαμά τους συντρόφους του [εικόνα 8].

8. Σπουδή για Πορτρέτο του John Edwards, 1985

Δεύτερος λόγος είναι ο εξής: Θα είναι λάθος αν απολυτοποιήσουμε το ερωτικό στοιχείο στην προσέγγιση της ζωγραφικής του Μπέικον. Το θεματικό περιεχόμενό της δεν ήταν μόνο ερωτικό, η ζωή του δεν ήταν μόνο έρωτας. Η βίαιη, αγωνιώδης του τεχνοτροπία αφορά το σύνολο της εικονοποιίας του, και εξωτερίκευσε το σύνολο του εσωτερικού του κόσμου, που δεν περιοριζόταν στο βίωμα του έρωτα. Προσπαθώ να πω πως στους πίνακές οι εφιαλτικές σκηνές, τα κατακερματισμένα, αποξενωμένα από το περιβάλλον τους υποκείμενα δεν προκαλούν μόνο σεξουαλικούς, μα γενικότερους συνειρμούς.

 
9. Κεφαλή VI, 1949

Το εντός του Μπέικον ίνδαλμα της ζωής, και μάλιστα της ζωής του ανθρώπου του εικοστού αιώνα, είχε κάτι το έντονα βασανιστικό. Ένα μέρος του, παρόμοιων αποχρώσεων, ήταν και το ίνδαλμα του έρωτα. Στις αποκρουστικές παραλλαγές του στο Πορτρέτο του Πάπα Ιννοκέντιου Χ του Βελάσκεθ [εικόνα 9], ή σε πίνακες όπως η Ξαπλωμένη Μορφή με Υποδερματική Σύριγγα, 1963 [εικόνα 10], δεν υπάρχει ερωτικό στοιχείο, παρά μόνο το αδιέξοδο ενός μετέωρου ανθρώπου μέσα στην απελπιστική συνθήκη της σύγχρονης εποχής και της διαχρονικής τραγωδίας της ύπαρξης.

10. Ξαπλωμένη Μορφή με Υποδερματική Σύριγγα, 1963

Δυο λόγια πιο προσωπικά. Με αφορμή τον Χριστιανόπουλο, έγραφα παλιότερα (Η ομοφυλοφιλία σαν κατάρα) το εξής: οφείλουμε να απορρίπτουμε ως εντελώς αναχρονιστικό το πρότυπο σκέψης που μας περνάει το περιβάλλον μας, ότι η ομοφυλοφιλία συνιστά μια κατάρα, ένα “μειονέκτημα” που μοιραία μας οδηγεί στην παρακμή. Στον Μπέικον – όπως τον καταλαβαίνω εγώ τουλάχιστον – υπάρχουν στοιχεία αυτής της αντίληψης, κι αυτό πρέπει να το αντιμετωπίζουμε κριτικά. Τώρα: Ο Μπέικον είναι από τους αγαπημένους μου ζωγράφους, και μάλιστα από αυτούς που νιώθω ότι τα έργα τους ζωγραφίστηκαν για μένα. Οφείλω λοιπόν να ομολογήσω με ντροπή ό,τι αυτό υπαινίσσεται: Πως, παρά το πόσο επαίρομαι να λέω ότι έχω εξελιχθεί, και παρά τη συνειδητή μου απόρριψη όλων των συντηρητικών στερεοτύπων για την ομοφυλοφιλία, μέσα μου δεν έχω απαλλαγεί εντελώς από κάποια ύπουλη σύνδεση μεταξύ ηδονικού φιλομόφυλου βίου και παρακμής. Όμως, εξάλλου, όλη η ιδεολογία μου μοιάζει με αυτήν του Μπέικον, ως προς την απαισιόδοξη αντίληψη της ανθρώπινης ζωής ως “μιας ιστορίας που διηγείται ένας ηλίθιος και δεν σημαίνει τίποτα” (για να θυμηθώ τον Μακμπέθ, μα και τη ρήση του Μπέικον που προτάσσω στο ποστ). Και κατά βάθος αυτός είναι ο λόγος που μου αρέσει τόσο. Μαγεύτηκα όταν είδα πως ο Μπέικον είχε εμπνευστεί από την Ορέστεια του Αισχύλου (για όσους θυμούνται τα Bιβλία που με σημάδεψαν), και αποτύπωσε στον καμβά την τραγική διάσταση της ύπαρξης [εικόνα 11]. Και, αν ήμουν ζωγράφος, δεν ξέρω αν ζωγράφιζα σαν τον Μπέικον, θα μπορούσα όμως να έχω πει τη δική του απάντηση στην περιγραφή της ζωγραφικής του ως βίαιης και αποκρουστικής:

You can’t be more horrific than life itself.

(Είναι αδύνατο να γίνεις πιο τρομακτικός από τη ζωή την ίδια.)

 

11. Tρίπτυχο εμπνευσμένο από την Ορέστεια του Αισχύλου, 1981

 

 

Παραπομπές:
Άρθρο Wikipedia
Bacon Quotes
GemeenteMuseum: Francis Bacon
Alex Alien: Francis Bacon Archive
Alex Alien: School of Bacon

Μπαμπά, τον παίρνω

 

(Εδώ κι ένα μήνα, χρωστάω λίγα λόγια για ένα μεγάλο που απασχολεί όλους τους ομοφυλόφιλους, και ιδίως τους νεότερους: Την αποκάλυψη του επονείδιστου μυστικού στον μπαμπά και τη μαμά… Πρόσφατα το επανέφερε και η Queerdom.)

Γράφοντας για την πολιτική πλευρά του ζητήματος της ντουλάπας, κατέληξα ότι η αξιοπρέπειά μας, καθώς και η στοιχειωδώς δημοκρατική διεκδίκηση της ανεκτικότητας του περιβάλλοντός μας απέναντι σε κάθε απόκλιση, “επιβάλλουν” σε κάθε ομοφυλόφιλο να μην κουκουλώνει τη σεξουαλικότητά του. Υπάρχει βέβαια πάντα ένας αστερίσκος: Ότι κανείς μας δεν έχει τη δυνατότητα να καθορίζει τη ζωή του ακολουθώντας πιστά τις πολιτικές θέσεις του, χωρίς να σκέφτεται κι άλλους παράγοντες. Και το να βγεις από το καβούκι σου ως προς την ομοφυλοφιλία σου, και μάλιστα μέσα στην οικογένειά σου, είναι πολύ καλό παράδειγμα αυτής της αλήθειας.

Η σχέση μας με τους γονείς μας είναι τόσο πολύπλοκη, όσο και καθοριστική – πάντα βέβαια σε βαθμό αντιστρόφως ανάλογο με την ηλικία μας. Κουβαλάει βαθύτατα ψυχικά συμπλέγματα και ισορροπίες σε τεντωμένα σκοινιά, και περιπλέκεται από οικονομικές εξαρτήσεις και κοινωνικές συμβάσεις. Όταν λοιπόν ζυγίζει κανείς το ενδεχόμενο να μιλήσει στον μπαμπά και τη μαμά για τη σεξουαλικότητά του, υποχρεωτικά λαμβάνει υπόψη του τι σχέσεις έχει μαζί τους, και, το κυριότερο, πώς στοχεύει και πώς περιμένει να διαμορφωθούν οι σχέσεις τους μετά. Χωρίς αμφιβολία, η αποκάλυψη απελευθερώνει από τη σπατάλη ενέργειας στην προσπάθεια να κρύβεις ποιος είσαι, και στο φόβο μήπως το μάθουν. Χτίζει στο μυαλό των γονιών μια πιο αυθεντική εικόνα για το παιδί τους, και δημιουργεί προϋποθέσεις για μια πιο ουσιαστική συνύπαρξή. Όμως αυτά τα θετικά μπορούν να μεγιστοποιηθούν ή να εξανεμιστουν, ανάλογα με το ποιοι είναι οι γονείς μας, και ποιοι είμαστε κι εμείς.

Δεν μπορώ παρά να μιλήσω για τη δική μου οικογένεια. Οι γονείς μου είναι δυο τυπικοί, μεσήλικες, επαρχιώτες μεσοαστοί. Κουβαλούν όλα τα στερεότυπα και τις παρωπίδες που φέρει η όμορφη κοινωνία μας, και μάλιστα αρκετά ενισχυμένα. Η μητέρα μου είναι μια γλυκιά γυναίκα, αρκετά ανίσχυρη όμως μπροστά στον πληθωρικό σύζυγό της, κι εξάλλου σε συμφωνία με πολλές απ’ τις ιδεοληψίες του. Όσο για τον πατέρα μου… Ο μπαμπάς μου είναι ένας εξυπνος και πολυπράγμων άνθρωπος, με βροντερό λόγο, άποψη για όλα, και έντονες τάσεις επιβολής. Στην οργή του είναι εκρηκτικός και ασυγκράτητος. Δεν υπήρξε αυστηρός, με την έννοια ότι πάντα μου παρέσχε περιθώριο να κινούμαι ελεύθερα. Είναι όμως, στην ουσία της ιδεολογίας του, βαθιά συντηρητικός (άλλο αν, επειδή ψηφίζει ΠαΣοΚ και τη δεκαετία του ‘60 τον είχαν δείρει μπάτσοι σε διαδηλώσεις για την Κύπρο, νομίζει πως είναι προοδευτικός). Έχει δε, κατά σατανική σύμπτωση (;), βαθιά εμπάθεια για τους ομοφυλόφιλους. Συχνά τον ακούς να βρίζει τους πούστηδες στην τηλεόραση. Από τα πολύ μικρά μου χρόνια μου τόνιζε τη σημασία του ανδρισμού, και με επέπληττε έντονα όταν κάποιο παιδιάστικό μου φέρσιμο δεν ήταν σύμφωνο με τα σχετικά πρότυπα. Σαν τώρα θυμάμαι, στα έξι ή εφτά μου χρόνια, να παίζω με το κοντομάνικό μου και να τραβάω το λαιμό ως έξω από τον ώμο, κι αυτός να θυμωνει, γιατί αυτή η κίνηση δεν ήταν αντρική…

(Αναρωτιέμαι καμιά φορά αν είναι τυχαίο το κόλλημα του πατέρα μου με τους γκέι – εξού και το ερωτηματικό στη “σύμπτωση”. Ίσως να είναι ενσάρκωση της θεωρίας ότι ομοφοβικοί γίνονται όσοι προσπαθούν να καταστείλουν τις βαθύτερες μέσα τους φιλομόφυλες ορμές. Ίσως πάλι να διέβλεπε απ’ όταν ήμουν παιδί ενδείξεις τις απόκλισής μου από τα στερεότυπα του φύλου μου, και αυτό να τον ευαισθητοποίησε μέσα του. Δεν μπορώ να ξέρω – και αδιαφορώ).

Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τη δική μου έλλειψη αυτοπεποίθησης, τη βαθιά ριζωμένη, κακώς νοούμενη, “ευαισθησία” – δηλαδή την αδυναμία του χαρακτήρα μου -, και την πολύ πρώιμη επίγνωση της ομοφυλοφιλίας μου, δημιούργησαν έναν ασύνειδο φόβο απέναντί του. Πόσο ισορροπημένη σχέση μπορεί να έχει ένα εύθρυπτο παιδί που διαισθάνεται ότι “δεν είναι σαν τα άλλα αγόρια”, με έναν εκρηκτικό, επιβλητικό, ομοφοβικό πατέρα. Ο φόβος καθώς μεγάλωνα εξελίχθηκε σε αντιπάθεια, με αποτέλεσμα μια έντονα αμφίθυμη και προβληματική συνύπαρξη…

Ας μην τα πολυλογώ. Όλα αυτά, ποια εικόνα μπορούν να σχηματίζουν μέσα μου, όταν αναρωτιέμαι τι θα γίνει “αν το μάθουν”; Αντικειμενικά, η αντίδρασή τους θα είναι πολύ άσχημη. Δεν μπορώ να ξέρω ποια θα είναι ακριβώς, αλλά έχω λόγους να φοβάμαι τη σωματική βία, τη διακοπή του επιδόματος, και μια βαθιά και μακροχρόνια κρίση των σχέσεων, μέχρι διακοπής… Πέρα από αυτήν την “αντικειμενική” πρόβλεψη, υπάρχει και η ενστικτώδης άλως με την οποία περιβάλλω εντός μου τη προεικόνιση μιας τέτοιας σκηνής. Με τις παιδικές εμπειρίες, λιγότερο ή περισσότερο απωθημένες, και όλες τις καταστάσεις που καθόρισαν την εικόνα των γονιών μου μέσα μου, πώς μπορώ να μη νιώθω ακραίο τρόμο και απελπισία όποτε σκέφτομαι να τους πω την αλήθεια; Τέλος, δεν μπορεί να παραβλέψει κανείς τα γενικότερα συμφραζόμενα της ζωής του. Στην παρούσα φάση, με έγνοιες άλλου είδους, και με ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, πώς μπορώ να διακινδυνεύσω μιαν ανατροπή του κόσμου μου;

Έτσι έχω αποφασίσει να μην πω κάτι στους γονείς μου. Για την ακρίβεια, δεν αποφεύγω απλώς να τους πω την αλήθεια, μα διαψεύδω ρητά ότι είμαι ομοφυλόφιλος, και επινοώ πότε πότε διάφορα μυθεύματα για σχέσεις με το άλλο φύλο, που δήθεν τυχαία αφήνω να αιωρούνται για να αποδεικνύουν (λέμε τώρα) το φανατικό αντρισμό μου. Μου τρώει πολλή ψυχή όλο αυτό. Αλλά είναι ένα αναγκαίο κακό.

Όλα αυτά αφορούν το δίλημμα αν θα αποκαλύψουμε από πρόθεση την ταυτότητά μας στους γονείς μας. Όμως δεν τελειώνει εκεί το θέμα. Δυστυχώς το σαπροφυτικό είδος των ρουφιάνων πάντα ευδοκιμεί, και σίγουρα οι πατεράδες και μανάδες κάποιων το μαθαίνουν από καλοθελητές. Εκεί λοιπόν ξεκινά όχι μόνο η διαδικασία να το κρύψεις, μα και να ζεις χωρίς να αφήνεις κανένα ίχνος που θα μπορούσε να καταλήξει αποδεικτικό στοιχείο στα χέρια τέτοιων τύπων. Καλώς ή κακώς, προσωπικά επιλέγω να είμαι εντελώς ανοιχτός στο περιβάλλον των σπουδών μου. Στην ιδιαίτερη πατρίδα μου όμως, φοράω ζώνη αγνότητας… Ο ίδιος φόβος, ίσως και ακραίος, με απέτρεψε από το να υπογράψω επώνυμα στο νέο μπλογκ για τον γάμο των γκέι. Αναγκαίο κακό…

Εξάλλου, εκτός από το να τους το πούμε και να τους το πουν άλλοι, υπάρχει και η τρίτη πιθανότητα: Να το πάρουν πρέφα μόνοι… Δεν αναφέρομαι στην περίπτωση που ανοίγουν συρτάρια και βρίσκουν τσόντες, δονητές, στραπόν και τα όμοια. (Προσωπικά δεν ξεχνώ ποτέ την απουστήρωση…) Πολύ απλά: Ακόμα κι αν δεν φαίνεται η σεξουαλικότητά μας από την εμφάνιση μας, οι γονείς μας μάς ξέρουν καλύτερα απ’ τον καθένα, και δύσκολα θα ξεφύγει από τους περισσότερους η αλήθεια, ή τουλάχιστον η έντονη σχετική υποψία. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει και πολλά. Μια κλασική ανθρώπινη αντίδραση μπροστά σε κάθε τέτοια επώδυνη επίγνωση είναι η εθελοτυφλία…

Πριν λίγο καιρό, σε μια έντονα φορτισμένη συζήτηση σχετική με την ψυχική μου υγεία, η μαμά μου με ρώτησε: “Μήπως είσαι γκέι και δεν μας το λες;” Όπως μου είπε η ψυχολόγος μου, από τη στιγμή που μια τέτοια υποψία την έβαλε σε λέξεις, είναι βέβαιο ότι υποψάζεται, και μάλιστα την απασχολεί συχνά. Όμως, τώρα που το σκέφτομαι, ήταν διατυπωμένη με τέτοιο τρόπο η ερώτηση που έδειχνε ότι η μητέρα μου θεωρούσε δεδομένη την αρνητική απάντηση. Πολύ περισσότερο, ότι ευχόταν, έστω ασύνειδα, ότι θα ήταν αρνητική κι ας ήταν ψεύτικη. Για να το πω αλλιώς, δεν ήταν καθόλου η ερώτηση που θα με προέτρεπε να αποκαλύψω κάτι “αρνητικό”, ή θα διερευνούσε αν της έλεγα κάποιο ψέμα. 

Με το σχετικό ταλέντο που έχω αποκτήσει σε τέτοια ψέματα, όντως αρνητική ήταν η απάντηση που έδωσα. Έχω την αίσθηση πως έκανα όχι μόνο το “καλύτερο” για τις σχέσεις μας, και για την εγωιστική προσπάθεια διατήρησης της προσωπικής μου ισορροπίας. Μα πως έκανα και ό,τι μου ζητούσε η ίδια η μάνα μου εκείνη την ώρα, και ό,τι ήταν το πιο εύκολο γι’ αυτούς. Έχουν κι αυτοί τα προβλήματά τους, δεν ξέρω αν θα το άντεχαν… Η προφανής εθελοτυφλία τους λοιπόν είναι για όλους μας αρκετά βολική. Βέβαια η ψυχολόγος μου – που κι αυτή συμφωνεί ότι καλώς δεν το λέω στη φάση αυτή – μου είχε κάποτε υπαινιχθεί πως ο φόβος της αποκάλυψης και η προσπάθεια της συγκάλυψης με κρατάνε πίσω και μ’ εμποδίζουν να λύσω τη σχετική εσωτερική μου σύγκρουση. Της απάντησα τότε: “Ε, κάποτε θα πεθάνουν”. Απάντησε ρωτώντας: “Και τότε νομίζετε πως θα έχει λυθεί η εσωτερική σας σύγκρουση;”.

Τι να κάνουμε, μη σώσει και λυθεί…

 

(Χρόνια πολλά σε όλους.)

Ο τίτλος του ποστ είναι παραλλαγή συνθήματος από το Athens Pride 2006

Eικόνες. Επάνω: David Hockney, My parents, 1977. Λονδίνο, Tate Gallery.
Κάτω: Vincent Cianni, Uly and his father, South 5th Street, Williamsburg, Brooklyn. 1998.

Μετακόμιση

Μια ωραία πρωία (15.3) το μπλογκ “D e s i d e r i u s 82″ είχε εξαφανιστεί από το Blogger. Επιπλέον, κάποιος έσπευσε να οικειοποιηθεί τη διεύθυνση desiderius1982.blogspot.com, και να στήσει εκεί ένα δικό του μπλογκ φάντασμα. Δεν έχω ιδέα πώς συνέβη αυτό. Το Blogger είναι εντελώς σχιζοφρενές; (Μου είχε σβήσει στο παρελθόν ολόκληρα ποστ). Κάποιος ιός η βακτήριο φταίει;  Κάποιος που αγνοώ έσπασε κωδικούς και μου έκανε αστειάκια; Φταίω εγώ που δεν έχω firewall;

Μου πέρασε από το μυαλό να σταματήσω το ιστολογείν. Όμως από τη μια είναι για μένα μια σημαντική ευκαιρία αποφόρτισης, από την άλλη με κρατά σε καθημερινή επαφή με τη διαδικασία της γραφής.

Αποφάσισα λοιπόν να το ξαναφτιάξω απ’ την αρχή… Όχι στο Blogger βέβαια, που αποδείχθηκε επανειλημμένως αναξιόπιστο. Από ‘δω και πέρα τα νέα μου ποστ θα βρίσκονται εδώ:

 http://desiderius82.wordpress.com

Σιγά σιγά θα επαναδημοσιεύσω και το αρχείο του προηγούμενου μπλογκ, τουλάχιστον κατά ένα μέρος. Για αρχή ξαναδημοσιεύω το τελευταίο ποστ, με όσα σχόλιά του υπάρχουν στο αρχείο μου. Το νέο μπλογκ θα βρει την εικόνα του σιγά σίγά, το WordPress είναι πολύ διαφορετικό από το Blogger… Ελπίζω στην κατανόησή σας.

Επειδή η προηγούμενη διεύθυνση κατοχυρώθηκε από άλλον, δεν μπορώ ούτε να βάλω εκεί ένα λινκ ώστε να προωθώ τους επισκέπτες στη νέα αυτή διεύθυνση. Παρακαλώ θερμά όσους ιστολόγους μού έκαναν την τιμή να με συμπεριλάβουν στους συνδέσμους τους, να αλλάξουν την παλιά διεύθυνση με τη νέα. Ευχαριστώ εκ των προτέρων.

 (Θερμές ευχαριστίες σ’ όλους τους φίλους που ανταποκρίθηκαν στα e-mail που έστειλα και άλλαξαν τους συνδέσμους τους.)

10% – Νέο τεύχος

Μόλις κυκλοφόρησε σε ηλεκτρονική μορφή το νέο τεύχος του 10%!

Μεταξύ άλλων διαβάστε:

• Συνέντευξη του Άρη Μπασιούλα, ψυχής του «Πόθου», του πρώτου ελληνικού γκέι δωρεάν περιοδικού. (Για να μην ξεχνάμε τη σημασία της άρθρωσης του γκέι λόγου ως πολιτικής πράξης.)

• Την ιστορία του Στέφανου (εξώφυλλο…), που από το χωριό του στις Σέρρες βρέθηκε σε αποστολές Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης στην Αφρική. (Είναι καλό να εμπνεόμαστε από ανθρώπους που έζησαν έξω από τα στεγανά που τους επέβαλλε ο μικρόκοσμός τους.)

• Δράση Δρόμου: Το εξαιρετικά ενδιαφέρον ακτιβιστικό πείραμα, στο οποίο ομόφυλα ζευγάρια εκδηλώθηκαν στους δρόμους της Αθήνας όπως εκδηλώνονται και ζευγάρια στρέιτ, και ψάρεψαν αντιδράσεις…

• Σκέψεις για το θέμα της πορνογραφίας, με αφορμή το 1ο Φεστιβάλ Πορνό του Βερολίνου στην Αθήνα, από την πλευρά μιας γυναίκας. (Τσόντες δεν βλέπουν μόνο οι άντρες, μας το απέδειξε και η Αphrodite.)

• Οδηγίες επιβίωσης όταν σας προσεγγίσουν αστυνομικοί για εξακρίβωση στοιχείων σε «ύποπτα» στέκια… (Προστατευτείτε από την κατάχρηση εξουσίας).

• Παρουσιάσεις των βιβλίων: Lawrence Schimel, Δύο αγόρια ερωτευμένα, Μπράις Μακντούγκαλ, Το παιδί μου είναι γκέι, Lawrence Schimel, Σε χρόνο αόριστο. (Για όσους αναρωτιούνται ακόμα αν υπάρχει ομοφυλοφιλική γραφή.)

Ο ομοφυλόφιλος ταξίαρχος κι εμείς

 

  

 Είχα προγραμματίσει να μείνω στο θέμα των προηγούμενων ποστ˙ όμως σήμερα η επικαιρότητα περιελάμβανε ένα ζήτημα που με ταρακούνησε τόσο, ώστε να με βγάλει για λίγο από την απομόνωση των προσωπικών συλλογισμών. Στην ουσία βέβαια παραμένω στο ίδιο θέμα.

Η είδηση, που την έβγαλε πρώτη η εφημερίδα «το Θέμα»: Ένας ταξίαρχος του ελληνικού στρατού φερεται ότι διατηρούσε στο διαδίκτυο «σελίδα σε συνδρομητικό σάιτ με φωτογραφίες του και αγγελίες για ερωτικές γνωριμίες με άντρες» (προσπαθώ να ανακαλέσω τις ακριβείς διατυπώσεις), όπου αναφερόταν και σε χρήση ναρκωτικών. Ο βουλευτής του ΠαΣοΚ Μιχάλης Καρχιμάκης κατέθεσε ερώτηση στη βουλή, προς τον υπουργό εθνικής άμυνας, υποστηρίζοντας ότι το Πεντάγωνο έχει προωθήσει ως εκλεκτό του τον αξιωματικό αυτόν. Είναι μέλος μάλιστα κάποιας επιτροπής υπεύθυνης για τον εξοπλισμό με κάποια ελικόπτερα. Η εφημερίδα δημοσίευσε και μία φωτογραφία από τη σελίδα, την οποία έδειξαν και τα κανάλια, με έναν μεσήλικα, γυρισμένο πλάτη, να φοράει μόνο ένα κόκκινο στρίγκ. Η σελίδα ήταν προφανές ότι ανήκε στο Gaydar. (Για τους μη γνωρίζοντες: αγγλική ιστοσελίδα γνωριμιών για ομοφυλόφιλους, με δωρεάν υπηρεσίες, που μπορείς να αναβαθμίσεις πληρώνοντας συνδρομή, εξαιρετικά δημοφιλής ως μέρος γνωριμιών στους έλληνες γκέι). Την υπόθεση ανέλαβε στρατιωτικός εισαγγελέας, ο ταξίαρχος τέθηκε σε υποχρεωτική άδεια και κινδυνεύει με απόταξη.

Δεν διάβασα το άρθρο – δεν αγοράζω την εφημερίδα του γνωστού «δημοσιογραφικού» διδύμου» – παρακολούθησα όμως τρία ρεπορτάζ στην τηλεόραση. «Σάλος έχει ξεσπάσει στο Πεντάγωνο» για τον συγκεκριμένο αξιωματικό». Δεν δίνεται αναλυτική εξήγηση για την αιτία του «σάλου» βέβαια: τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται. Η κάλυψη του «Mega» κάπως ψύχραιμη. Πιο εξοργισμένη αυτή του «Alpha»: Ο στρατιωτικός συντάκτης Δήμος Βερύκιος, γνωστός για την έπαρσή του, ξεκαθάρισε βέβαια: «Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχει ένας γκέι στρατιωτικός, δεν είναι ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος. Το θέμα είναι ότι στη σελίδα αναφέρεται σε χρήση ναρκωτικών». Εκτός από αυτό όμως, το σάιτ είναι συνδρομητικό, «πρέπει να πληρώσεις για να δεις τις εικόνες» – ψέμα, εκτός κι αν πρόκειται για ολόγυμνες φωτογραφίες – και άρα «πρόκειται ουσιαστικά για ανδρική πορνεία»! Ο σχολιασμός κινήθηκε σε ανάλογα επίπεδα. Όταν ο Βερύκιος μετέφερε ότι ήταν στρατιωτικός γνωστός ως «σκληροτράχηλος προς τους υφισταμένους του», ο παρουσιαστής απάντησε «το βλέπουμε πόσο σκληροτράχηλος ήταν». Άλλος σχολιαστής στο βίντεο δήλωσε «Δεν είναι δυνατόν να διοικούν το στράτευμα άνθρωποι ανώμαλων ηθών. Σκεφτείται τι γίνεται στους διαδρόμους του τουρκικού Πενταγώνου!» (προφανώς θα γελάνε που ένας έλληνας ταξίαρχος γουστάρει το οθωμανικό). Ο Καρχιμάκης άφησε υπονοούμενα για το ρόλο ενός τέτοιου ανθρώπου μες στο στρατό, όπως και οι δημοσιογράφοι, και των δύο καναλιών που είδα, που τον συνέδεσαν με την πτώση του ελικοπτέρου Σινούκ.

Κάποιες σκέψεις μου. Ένας υψηλόβαθμος δημόσιος αξιωματούχος οφείλει να διάγει άμεμπτο βίο. Για να θυμίσω παλιότερες ιστορίες, δεν μπορεί να εξασφαλίζει παράνομη μετεγγραφή για τον φοιτητή γιο του, να έχει κουμπαριές με μεγαλοαπατεώνες, να μένει σε σπίτι που του παραχωρεί μεγαλοεπιχειρηματίας, να ξυλοφορτώνει τη γυναίκα του. Παρομοίως, δεν μπορεί να μπλέκεται με ναρκωτικά. Μα την αλήθεια όμως, σήμερα το ένα δέκατο της κάλυψης από τα μέσα αφορούσε τα ναρκωτικά. Ο Βερύκιος τα ανέφερε πρώτα βέβαια, μα όλο το υπόλοιπο σχόλιο ήταν για τα υπόλοιπα «καμώματα» του αξιωματικού. Στο θέμα αυτό λοιπόν, τα όποια ναρκωτικά με τα οποία ενδέχεται να σχετιζόταν δεν είναι παρά η πολιτικώς ορθή επίφαση του αναθέματος που οι δημοσιογράφοι, οι πολιτικοί, η ελληνική κοινωνία έσπευσαν να εκδώσουν για τον άνθρωπο αυτόν. Δίνει την τέλεια δικαιολογία για να αποκρουστούν κατηγορίες για εισβολή σε προσωπικά δεδομένα και ομοφοβία. Ο ταξίαρχος είναι ομοφυλόφιλος και κάνει γνωριμίες στο ίντερνετ, όπου έχει και μια φωτογραφία του, χωρίς πρόσωπο: αυτό προκαλεί κυρίως το «σάλο», κι αυτό το έγκλημα θα πληρώσει με την απόταξη που, δεν έχω καμιά αμφιβολία, θα του επιβληθεί.

Προσωπικά έχω κι εγώ σελίδα στο Gaydar, ενώ υπάρχουν κάπου και φωτογραφίες μου. Όπως, είμαι σίγουρος, και πολλοί από σας που με διαβάζετε. Σήμερα λοιπόν έμαθα ότι αυτό με καθιστά άνθρωπο αμφίβολης ηθικής ακεραιότητας, που δεν αξίζει να αποκτήσει προβεβλημένη θέση στην κοινωνία. Οι δημοσιογράφοι και ο βουλευτής αυτός, εκπροσωπώντας έναν ολόκληρο λαό, έκαναν σαφή τη βδελυγμία τους για τέτοιες περιπτώσεις. Βδελυγμία που πάντως δεν τους εμποδίζει να καταβροχθίζουν το πικάντικο θέμα, αηδιάζοντας με τη φωτογραφία με το στρινγκ, χωρίς όμως να την ξεκολλούν από τις οθόνες. Ενώ δεν παραλείφθηκαν τα υπονοούμενα για σύνδεση της υπόθεσης με τη διαβόητη διαφθορά των ελλήνων δημόσιων λειτουργών ή την ευνοιοκρατία και την αναξιοκρατία στην κάλυψη των υψηλών αξιωμάτων. Αυτή είναι η ελληνική κοινωνία: με τις ευλογίες των πολιτικών της, προβάλλει το προσωπείο της «ηθικής» – ποιος την ορίζει, θα ‘θελα να ‘ξερα – απαιτώντας την ακεραιότητα των πάντων, όμως δεν αφήνει ούτε σταγόνα των προσωπικών ιδιαιτεροτήτων όσων πέφτουν στα χέρια της που να μη ρουφήξει. Κάποιος πρέπει να πει στους νοικοκυραίους ότι είμαστε κι εμείς, οι πολλές χιλιάδες γκέι που έχουν σελίδα στο Gaydar, κομμάτι της κοινωνίας, είμαστε ο γιος, ο αδελφός, ο δάσκαλος κι ο γιατρός των παιδιών τους, και είμαστε εξίσου άξιοι και ηθικοί μ’ αυτούς – και ελαφρώς καλύτεροι, αφού (όχι όλοι βέβαια) δεν είμαστε ρατσιστές.

Και κάτι ακόμα: Στη χώρα μου θα ήθελα το ομοφυλοφιλικό κίνημα να έχει, να έχουμε, οξυμένα αντανακλαστικά σε τέτοιες περιπτώσεις. Λιθοβολώντας τον άνθρωπο αυτόν, νιώθω ότι λιθοβολούν εμένα, που κάνω τις ίδιες προσωπικές επιλογές. Αν εξαιρέσεις τη (νεφελώδη) κατηγορία για ναρκωτικά, απέναντι στην οποία φυσικά το γκέι κίνημα πρέπει να διαχωρίσει με σαφήνεια τη θέση του. Βέβαια ο στρατιωτικός αρνήθηκε κάθε σχέση με το θέμα, και την αλληλεγγύη που του προσφέρω μάλλον δεν τή θέλει. Δεν είναι προς τιμήν του αυτό. Όμως δεν αναιρείται η βαθιά προσβολή που η υπόθεση συνιστά για την γκέι κοινότητα. Το θέμα είναι φρέσκο, ελπίζω να δω ηχηρές αντιδράσεις. Με τέτοιες αφορμές σε άλλες χώρες οι γκέι θα έβγαιναν στους δρόμους.

(Προσπαθώ να είμαι νηφάλιος σ’ όσα γράφω. Μα την αλήθεια όμως, μου ήρθε να βάλω τα κλάματα με το θέμα. Και αν θέλω να εκφράσω όσα με έκανε να νιώσω αυτή η ιστορία, πρέπει να πω το εξής:

Γαμώ την κοινωνία μου.)

Εικόνα: Luis Carle, Washington Gay March, Kiss, 1995. Από την ιστοσελίδα Visual AIDS. (Μην την επισκέπτεστε αν είστε αξιωματικός του Ε.Σ.)

Πέντε πράγματα που ξέρω γι’ αυτόν

 

 

Ευχαριστώ πραγματικά τον Lithium, την Aphrodite και τον Zardav (με τη σειρά που με πρότειναν) για την πρόσκλησή στο παιχνίδι. Μου θύμισε πόσο στεναχωριόμουν μικρός όταν δεν με παίζανε τα άλλα παιδιά, και χάρηκα.

Δίστασα να το αποφασίσω. Έτσι πως το βλέπω, το παιχνίδι αυτό – που ούτε ξέρω ποιος ευφυής μπλόγκερ το ξεκίνησε – έχει στόχο βέβαια να γνωριστούμε καλύτερα, να μάθουμε κάτι για τους ανθρώπους που κρύβονται πίσω απ’ τα ψευδώνυμα. Λοιπόν, προσωπικά ενδιαφέρομαι πολύ περισσότερο για τους μπλόγκερ, όχι τους ανθρώπους˙ εννοώ, η ουσία βρίσκεται σ’ αυτά που ο Erva_Cidreira ή ο Reader’s Diggest θέλει να γράφει στο ιστολόγιό του, κι όχι στα προσωπικά του φυσικού προσώπου Τάδε. Ωστόσο, σκέφτηκα πως το δικό μου ιστολόγιο έχει ως θέμα του τη ζωή μου: δεν είναι ένα μπλογκ για τα γκέι δικαιώματα ή για τη λογοτεχνία ή για το σεξ, αλλά ένα μέρος όπου γράφω όσα θέλω να μοιραστώ με άλλους. Είδα λοιπόν το παιχνίδι σαν ευκαιρία να πιάσω ζητήματα για τα οποία γράφω ή θέλω να γράψω – αυτό εξάλλου έκαναν οι περισσότεροι, έμειναν στο πνεύμα των μπλογκ τους˙ ζητήματα που θέλω, όπως είπα, να τα μοιραστώ. (Επιπλέον μέτρησε κι ένας έμφυτος ναρκισσισμός˙ για μένα, όπως και για τους περισσότερους, το αγαπημένο θέμα συζήτησης είναι κατά βάθος ο εαυτός μου).

Μετά τις φλύαρες θεωρίες μου, τα πέντε πράγματα που νομίζω πως ξέρω για μένα:

1
Η πρώτη μου ερωτική εμπειρία ήταν στα 22 μου. Δεν εννοώ απλώς ότι τότε έχασα «ό,τι πολυτιμότερο είχα»˙ τότε πρώτη φορά βγήκα ραντεβού, φλέρταρα, φίλησα στο στόμα. (Εξαιρώ κάποια διερευνητικά σεξουαλικά παιχνίδια με ξαδέλφια μου στην προεφηβική μου ηλικία.) Ο κάθε άνθρωπος βέβαια έχει να περάσει από τα δικά του στάδια εξέλιξης, και με το δικό του ρυθμό. Εμένα η ώρα μου τότε ήρθε. Λόγω αυτής της καθυστέρησης έχασα βέβαια πολλά. Όμως το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι οι αιτίες της καθυστέρησης: η δυσκολία μου να αποδεχτώ την ομοφυλοφιλία μου˙ τα βαθιά αντισεξουαλικά αντανακλαστικά στο υποσυνείδητό μου, θρησκευτικού και ηθικού τύπου˙ η ανασφάλειά μου˙ και το μπέρδεμά μου με άλλα προβλήματα, με κυριότερο τη μείζονα κατάθλιψη, από την οποία πάσχω εδώ και χρόνια.

2
Έχω έντονα αμφίθυμη και συμπλεγματική σχέση με τους γονείς μου, και ιδίως τον πατέρα μου. Ο μπαμπάς μου είναι άνθρωπος πολύ πληθωρικός, παρορμητικός, αυταρχικός, εριστικός, ευφυέστατος, και ακραία ομοφοβικός. Ζω χρόνια μακριά τους λόγω σπουδών, και συνειδητά προσπαθώ να τους αφήνω έξω από τη ζωή μου και να διατηρώ κάπως τυπικές σχέσεις. Δεν ξέρουν για την ομοφυλοφιλία μου, ούτε για την ψυχική μου υγεία – αν και υποψιάζονται, χωρίς αμφιβολία. Όσο όμως κι αν τους απωθώ, παραμένουν καθοριστικές οι σκιές τους μέσα μου, και κινούν τα γρανάζια στους περισσότερους ενδότερους ψυχικούς μηχανισμούς μου. Ανήκω εξάλλου σε οικογένεια δεμένη, με τον παραδοσιακό τρόπο. Ένα κομμάτι μου, κάπου βαθιά, ανυπομονεί για το θάνατό τους και την ελευθερία που αυτός θα μου προσφέρει (η ψυχολόγος μου λέει ότι αυτό το έχουν οι περισσότεροι άνθρωποι˙ ε, ισως εγώ το έχω πιο έντονο). Ο υπόλοιπος, έχω πολλές τύψεις γι’ αυτό, ιδίως τώρα που ο πατέρας μου έχει κάποια σοβαρά προβλήματα υγείας.

3
Προσπαθώ να υπενθυμίζω συνέχεια στον εαυτό μου ότι όλα είναι σχετικά και υποκειμενικά. Δεν παριστάνω ότι έχω καμιά στέρεα δομημένη κοσμοθεωρία. Απλώς πιστεύω πως η πλειοψηφία των βεβαιοτήτων που όλοι έχουμε μέσα μας πηγάζει από τον εντελώς προσωπικό τρόπο σκέψης και τα διαφορετικά βιώματα που έχουμε. Ακόμα και το καλό και το κακό είναι νομίζω έννοιες πολύ ευρείες και σχετικές. Αυτό με κάνει να σέβομαι γενικά τις αντιλήψεις και τις επιλογές των άλλων. Από την άλλη έχει βέβαια και τους προφανείς κινδύνους του. Πάντως δυο πράγματα είναι και για μένα ακόμα απόλυτα μέτρα, δεσμευτικά για όλους μας: η δημοκρατία και ο ανθρωπισμός. (Αν και ο ορισμός τους είναι κι αυτός δύσκολος και υποκειμενικός…)

4
Ως φοιτητής δυσκολεύομαι πάρα πολύ να προχωρήσω προς το πτυχίο μου. Οι εξεταστικές είναι πάντα εφιαλτικές˙ είτε δίνω μαθήματα με ανεπαρκές έως καθόλου διάβασμα, είτε απλώς δεν πάω να τα δώσω. Βέβαια στο τσίρκο που λέγεται ελληνικό πανεπιστήμιο αυτό δεν είναι μεγάλο εμπόδιο: έχω περάσει πολλά με αντιγραφή και με γενικές γνώσεις από μικρότερα έτη. Ωστόσο αυτό δεν αναιρεί το πρόβλημα, που είναι η σοβαρή δυσλειτουργία μου στις σπουδές μου, και το αίτιό της, η έντονη ψυχική μου αστάθεια.

5

Θεωρώ ότι το χειρότερό πράγμα που μου συνέβη είναι που γεννήθηκα. Ξέρω πως ακούγεται υπερβολικό και επιτηδευμένο. Το έχω σκεφτεί όμως πάρα πολλές φορές. Βιώνω τη ζωή ως ένα βαρύτατο φορτίο˙ τα λιγοστά φωτεινά διαλείμματα είναι ένα τίποτα, μπροστά στις δυσκολίες που αντιμετωπίζω καθημερινά, και στην κοινή υπαρξιακή αγωνία του θνητού ανθρώπου. Οι δε θεολογικές μου πεποιθήσεις με κάνουν να πιστεύω ότι «το μετά» θα είναι μια αιωνιότητα στην κόλαση. Αν με ρωτούσαν λοιπόν είκοσι τέσσερα χρόνια πριν, με το μυαλό που έχω σήμερα, θα επέλεγα να μη βγω ποτέ ζωντανός από τη μήτρα της μαμάς μου.

 

Θα χαρώ να μπουν στο παιχνίδι οι:

1. Ζεν Γρύλος (θέλω πολύ να ακούσω ζεν αυτοσχόλια)
2. Erva_Cidreira (το “Απέναντι Πεζοδρόμιο” δεν αναφέρεται σε προσωπικά θέματα, μα ας κάνει μια εξαίρεση)
3. Gay Super Hero (και μ’ αυτήν την αφορμή να ξαναρχίσει το posting)
4. Sandouri Dean Bey (με την ελπίδα έτσι να μπει ενεργά στα της ελληνικής ιστόσφαιρας)
5. Mutiny On The Bounty (παρομοίως)

Εικόνα: Robert Blanchon, Untitled (Death Valley Self-Portrait), 1995. Από την ιστοσελίδα Visual AIDS

Οι άνδρες περνούν, μαμά… (V) – Γιώργος, 54

 

Ο Γιώργος κινείται μεταξύ μιας κοντινής πόλης, όπου έχει μια καλή επιχείρηση και ζει με τη σύζυγό του, και της πόλης όπου ζω εγώ. Γνωριστήκαμε, ως συνήθως, στο ίντερνετ, στο τσατ του gayhellas, και μου είπε ότι μια εβδομάδα αργότερα θα βρισκόταν για σαββατοκύριακο μόνος του εδώ.

Μες σ’ αυτήν τη βδομάδα ανυπομονούσα για τη συνάντησή μας. Στο φαντασιακό μου σκιαγραφόταν σαν πολύ ερεθιστική περίπτωση. Συγκέντρωνε στοιχεία που διήγειραν κάποια ενδότερά μου ένστικτα. Και πρώτη βέβαια η ηλικία του. Είχα γνωρίσει άντρες αρκετά μεγαλύτερους, μα όχι κατά τρεις δεκαετίες. Έπειτα, ήταν μπαϊσέξουαλ, και δήλωνε και αποκλειστικά ενεργητικός. Γιατί όλα αυτά με ερέθιζαν τόσο στη σκέψη μου; Αυτή είναι μια καλή ερώτηση. Έτσι είναι η ερωτική ορμή του κάθε ανθρώπου: υποδαυλίζεται από ιδιαίτερα, μυστηριώδη στοιχεία, διαφορετικά για τον καθένα βέβαια, που του προκαλούν πολυδαίδαλους συνειρμούς. (Ο Χριστιανόπουλος προσφέρει πλούσια παραδείγματα, το είδαμε και στη Γονυκλισία˙ θα επανέλθω). Θα ‘λεγα πως ένας πενηντάρης, ενεργητικός αμφί μού φαινόταν σίγουρο πως θα είναι τύπος πολύ γοητευτικός, και αρρενωπός, και βαρβάτος – και τα τελευταία επίθετα με ανάβουν πολύ˙ μου ξυπνούν κι αυτά ένστικτα συνειδητά ή υπόγεια. Από ‘κεί και πέρα, πολλά μπορεί να υποθέσει κανείς: ότι η σχέση μου με τον πατέρα μου χαρακτηρίζεται από άλυτα συμπλέγματα˙ ότι με ερεθίζει ο ρόλος της αρσενικής Λολίτας˙ ότι η διαφορά στην ηλικία ικανοποιεί κάποια, ανομολόγητη ή όχι, προτίμησή μου σε παιχνίδια υποταγής. Δέν ξέρω. Και δεν με ενδιαφέρει και πολύ: έχω πιο επιτακτικές αγωνίες από το να εξιχνιάσω όλες τις ψυχικές ατραπούς μέσα μου.

Φύσικά τις πιο πολλές φορές άλλα χτίζει η φαντασία μας κι άλλα επιφυλάσσει η πραγματικότητα. Βρεθήκαμε κείνο το σαββατόβραδο, και φύγαμε για μια βόλτα με την BMW του. Ήταν ένας καθωσπρέπει κύριος. Μα δεν μου άρεσε και τόσο εμφανισιακά. Ήταν αρκετά πιο κοντός από μένα, και έδειχνε έντονα τα χρόνια του. Είχε άσχημο, τρανταχτό γέλιο, και η κολόνια του με απωθούσε. Δεν ήταν βέβαια θηλυπρεπής, όμως δεν μου εξέπεμπε καμιά ιδιαίτερη αρρενωπότητα – για βαρβατίλα ούτε λόγος – είχε δε έναν όχι χυδαίο μα ούτε και κομψό τρόπο να μιλάει για πικάντικα θέματα. Δεν ήμουν σίγουρος τι να κάνω. Εννοώ: θα πλάγιαζα μαζί του ή όχι; Στα φανάρια χάιδευε το αριστερό μου πόδι, πλάι στο λεβιέ ταχυτήτων. Εκείνες τις μέρες είχα πολλές ορμές συσσωρευμένες, μετά από ένα μήνα με μια μόνο συνεύρεση. Όπως συνήθως στα δύσκολα ερωτήματα, ανέβαλα την απάντηση˙ εξάλλου, πάντα περνάω λίγη ώρα με κάποιον πριν καταλήξω αν θα κάνουμε σεξ ή όχι Αυτά είπα στον εαυτό μου δηλαδή. Στον δε Γιώργο είπα να πάμε στο χώρο του – είχε αρχίσει να βγαίνει κι από την πόλη και τα αποφεύγω κάτι τέτοια -, χωρίς όμως να του εγγυώμαι κάτι συγκεκριμένο. Η αλήθεια όμως, που κατά βάθος ήξερα, ήταν ότι στην ουσία είχα αφήσει τα «ίσως» κατά μέρος και ακολουθούσα το ένστικτό μου, που μου έλεγε να προχωρήσω μαζί του.

Ανεβήκαμε στο διαμέρισμά του, και, χωρίς πολλά πολλά, μετά από λίγη ώρα πλαγιάσαμε μαζί. Δεν το απολάμβανα ιδιαίτερα, προσπάθησα ωστόσο να κάνω ό,τι καλύτερο μπορούσα εκείνη την ώρα. Όχι ότι έκανε κάποιο λάθος, ή δεν φέρθηκε σωστά. Απλώς, δεν με τραβούσε και τόσο. Το σώμα του ήταν πλαδαρό, αν και για την ηλικία του ήταν μάλλον ικανοποιητικό, η δε κολόνια του χτυπούσε άσχημα στη μύτη μου. Ωστόσο αυτός έδειχνε ότι το σώμα μου τον ερέθιζε και τον ικανοποιούσαν όσα έκανα, και αυτό ήταν κάτι που με ωθούσε να συνεχίσω, χωρίς όμως να δίνω τον καλύτερο εαυτό μου.

Όταν τελειώσαμε άρχισε να τρώει την πίτσα που είχε παραγγείλει, προσέφερε και σε μένα βέβαια, μα αρνήθηκα. Δεν ένιωθα πολύ καλά. Από τη μια είχα χορτάσει τις επιθυμίες μου, από την άλλη όμως είχα το περίεργο αίσθημα ότι είχα κάνει κάτι που δεν έπρεπε˙ κάτι που δεν ήταν άλλο από το να πλαγιάσω με έναν άντρα που δεν μου άρεσε ιδιαίτερα. Συζητήσαμε λιγάκι˙ παρά το κοινό υπόβαθρο των σπουδών μας δεν ταιριάξαμε καθόλου ως συνομιλητές. Δεν άργησα να ντυθώ και να τον καληνυχτίσω. Περπάτησα ως το σπίτι μου, με την ίδια κακοκεφιά.

Άλλη μια βραδιά με πλούσιες αφορμές για συζήτηση… Στους ερεθιστικούς συνειρμούς του φαντασιακού μας ήδη αναφέρθηκα. Στο θέμα της προφύλαξης επίσης, ενώ το άλλο μεγάλο, του να πηγαίνεις με παντρεμένο, θα το πιάσω άλλη φορά. Και τώρα στο τέλος, αναρωτιέμαι: καλώς ή κακώς πήγα μαζί του; Μήπως κάποιες φορές δεν τα ζυγίζω αρκετά πριν πέσω στο κρεβάτι με κάποιον; – όχι για κάποια άλλη επιφύλαξη, απλώς ως προς το αν καλύπτει ο άλλος τα γούστα μου, αν υπάρχει σπίθα. Ή μήπως η ερώτηση αυτή δεν έχει νόημα, και διαψεύδεται από την πράξη; Την πράξη που αποδεικνύει ότι εκείνη την ώρα τον ήθελα, και αυτό αρκεί ως λόγος για να πλαγιάσω με κάποιον. Πρέπει να είμαι πιο εκλεκτικός; Ή δεν έχει νόημα, και μάλιστα σε ένα μέρος που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για γνωριμίες; Κι εντέλει αυτά που καθορίζουν το πόσο εκλεκτικός είναι ο καθένας δεν είναι η πράξη και το ένστικτό του, και όχι η θεωρία;

Εικόνα: Ιαπωνικός πίνακας με νεαρό ηθοποιό κι έναν εραστή του. Άγνωστη πηγή. Από την ιστοσελίδα The wolrd history of male love

Γάμος των ομοφυλόφιλων: Απλές αλήθειες

 

 

Στο ιστολόγιο www.prosopa.com τέθηκε πριν λίγες μέρες για άλλη μια φορά, σε μια μάλλον άσχετη συζήτηση, το θέμα του γάμου των ομοφυλόφιλων. Λόγω του ενδιαφέροντος, ο αξιότιμος Prosopa του αφιέρωσε νέο ποστ, στο οποίο συνεχίστηκε η ανταλλαγή επιχειρημάτων. Εντός και εκτός μπλογκόσφαιρας έχουμε νομίζω μια τάση να πλατειάζουμε πολύ στις συζητήσεις μας. Έτσι και στη συγκεκριμένη ακούστηκαν κάποιοι μάλλον εξεζητημένοι συλλογισμοί, που παρουσίασαν το θέμα ως εξαιρετικά πολύπλοκο. Νομίζω πως δεν είναι.

Ας προσεγγίσουμε την έννοια «γάμος». Είναι ένας παμπάλαιος, μαζικός θεσμός, με πολλές πλευρές. Οι σημαντικότερες:

1. Η θρησκευτική. Η Ορθόδοξη Εκκλησία ευλογεί μόνο τον ετερόφυλο γάμο. Θεωρώ ότι είναι θέμα καθαρά δόγματος, και το αφήνω για θεολογικές συζητήσεις. Στο κείμενο αυτό όπου «γάμος» εννοείται ο πολιτικός γάμος. Τονίζω πάντως ότι η θρησκευτική είναι μόνο μία πλευρά του θέματος, ούτε η μόνη ούτε η καθοριστική.

2. Η κοινωνική. Ο γάμος έχει το νόημα της επίσημης νομιμοποίησης του ζευγαριού στον κοινωνικό του περίγυρο. Η πλευρά αυτή είναι θεωρητική˙ η ισχύς της εξαρτάται από την κάθε περίπτωση. Εξάλλου δεν είναι απαραίτητο ένα ζευγάρι να παντρεύεται με αυτόν το στόχο, κι αν είναι αυτός ο στόχος του δεν είναι δεδομένο ότι θα τον πετύχει.

3. Η νομική. Σε κάθε παντρεμένο ζευγάρι ο νόμος δίνει συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δικαιώματα. Είναι γνωστά˙ αφορούν την κληρονομιά, τη φορολογία, τις περιπτώσεις βαριάς ασθένειας ενός συζύγου, και άλλα οικονομικά και μη θέματα.

4. Αυτήν που θα μπορούσα να ονομάσω συμβολική ή πολιτική. Δίνοντας σε δυο ανθρώπους τη δυνατότητα να παντρευτούν, η πολιτεία αναγνωρίζει επίσημα την ένωση τους.

Τις δύο πρώτες για τους λόγους που εξήγησα τις αφήνω στην άκρη. Οι δύο τελευταίες πλευρές όμως είναι πολύ σημαντικές. Δηλώνουν ότι ο γάμος συνεπάγεται κάποια «πλεονεκτήματα» για το ζευγάρι. Είναι λοιπόν επαρκείς για να δώσουμε στο γάμο το χαρακτηρισμό του δικαιώματος, με όλες τις έννοιες της λέξης. Οι αρχές της δημοκρατίας ορίζουν ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν ίσα δικαιώματα, ανεξάρτητα από διακρίσεις με βάση το φύλο, την εθνότητα, το θρήσκευμα, και κάθε άλλη, συμπεριλαμβλανομένης της διάκρισης βάσει ερωτικού προσανατολισμού. Επομένως μια πολιτεία που θέλει να λέγεται δημοκρατικό κράτος δικαίου δεν μπορεί να θέτει περιορισμούς στο φύλο των συντρόφων που παντρεύονται. Μια δημοκρατία κρίνεται και από το πόσο σέβεται τις μειοψηφίες. Τώρα, αν η Ελλάδα είναι δημοκρατικό κράτος δικαίου, ή κράτος φτιαγμένο από εύπορους, χριστιανούς, ετεροφυλόφιλους άρρενες ελληνικής καταγωγής για τους ομοίους τους, αυτό είναι άλλη ιστορία…

Προσέγγισα το θέμα από την πολιτική του πλευρά, χωρίς να παριστάνω βέβαια τον συνταγματολόγο ή τον πολιτικό επιστήμονα. Νομίζω όμως πως όσα λέω είναι απλά και εύλογα. Νομίζω επιπλέον πως σχετικοποιούν κάθε άλλη προσέγγιση του θέματος, κάθε άλλη επιχειρηματολογία. Ο γάμος των ομόφυλων ζευγαριών είναι δημοκρατικό δικαίωμα. Τελεία. Δεν υπάρχει κάποιος συλλογισμός που να μπορεί να υπερβεί αυτήν την αλήθεια. Ας πιάσω όμως μερικά επιχειρήματα που ακούγονται εναντίον της διεκδίκησής του, από στρέιτ και γκέι…

Η θρησκεία δεν ευλογεί την ένωση δύο αντρών ή δύο γυναικών.
Ας το δεχτούμε. Πώς μπορεί αυτό να καθορίζει τη νομοθεσία, εφόσον το πολίτευμά μας δεν είναι θεοκρατικό;

Τι τον θέλουν οι ομοφυλόφιλοι το γαμο; Έχει χάσει την αξία του!
Αυτό το ακούω συχνά και από γκέι. Είναι νομίζω αστείο επιχείρημα. Οποιοσδήποτε μπορεί να έχει όποια άποψη θέλει για το θεσμό αυτόν, όμως να την κρατήσει για τον εαυτό του. Για κάποιους έχει αξία ο γάμος, και δεν μπορούν να στερούνται αυτό το δικαίωμα.

Ένα ζευγάρι δεν χρειάζεται το γάμο για να επικυρώσει την ένωσή του.
Παρομοίως, αυτό το κρίνει κάθε ζευγάρι μόνο του. Όσοι θέλουν πρέπει να έχουν το δικαίωμα.

Οι γκέι είναι από τα πιο προοδευτικά κομμάτια της κοινωνίας, θα έπρεπε να ζητά την κατάργηση, όχι τη διαιώνηση ενός παλιομοδίτικου θεσμού.
Αφήνω τον αντίστροφο ρατσισμό που υπολανθάνει στην άποψη αυτή. Πώς μπορεί να καταργηθεί ένας θεσμός που σημαίνει πάρα πολλά για πάρα πολλούς; Είπαμε, μπορεί προσωπικά να μου λέει κάτι ο θεσμός ή όχι, αυτό όμως δεν θα δεσμεύει τους υπόλοιπους.

Δεν χρειάζεται να θεσμοθετηθεί ο γάμος των ομοφυλόφιλων για να έχουν τα ίδια δικαιώματα. Αρκεί μια απλή συμβολαιογραφική πράξη.
Πρώτα πρώτα κάποια λεπτά θέματα, όπως η θέση του ενός συντρόφου όταν αρρωστήσει βαριά ο άλλος και η κατοχύρωση της θέσης του, π.χ. έναντι των συντηρητικών συγγενών, αμφιβάλλω αν διευθετούνται έτσι. Εκτός από αυτό: Η πολιτική – συμβολική πλευρά του γάμου μένει εκτός αν δεχτούμε αυτή τη λογική.

Ο γάμος νοείται παραδοσιακά μεταξύ άνδρα και γυναίκας. Ας θεσμοθετήσουμε τα ίδια δικαιώματα για μια πράξη που θα ονομαστεί πολιτική ένωση, όχι γάμος.
Παρομοίως, αυτό επιβάλλει διαφορετικά μέτρα για στρέιτ και γκέι όσον αφορά την πολιτική πλευρά του γάμου. Δημιουργεί γάμους δύο ταχυτήτων.

Ο γάμος έχει νόημα ως το ξεκίνημα μιας οικογένειας. Οι ομοφυλόφιλοι δεν είναι γόνιμοι, δεν έχουν λόγο να παντρεύονται.
Ο γάμος έχει διαφορετικό νόημα για τον καθένα. Η γονιμότητα ενός ζευγαριού μπορεί να γίνει προϋπόθεση για να του επιτραπεί να παντρεύτει; Εξάλλου ένα ομόφυλο ζευγάρι μπορεί να φτιάξει οικογένεια υιοθετώντας… (Βέβαια αυτό είναι ένα πολύ συγγενικό ωστόσο ξεχωριστό θέμα, να μην τα μπερδέψουμε.)

Έχουμε πιο σοβαρά προβλήματα να λύσουμε ως πολιτεία.
Για χιλιετίες παντρεύονταν μόνο άνδρες με γυναίκες, τώρα θα το αλλάξουμε; Οι πρόγονοί μας ήταν ηλίθιοι κι εμείς έξυπνοι;
Αν επιτραπεί ο γάμος των ομοφυλόφιλων θα διαδοθεί κι άλλο η ομοφυλοφιλία στην κοινωνία.
Τα ομόφυλα ζευγάρια δεν γεννάνε, κι έτσι θα χειροτερεύσει η υπογεννητικότητα.
Αν γίνει αυτό, στο τέλος θα μπορεί ο άνθρωπος να παντρεύεται και ζώα!
Ακούγονται όντως ως επιχειρήματα. Διαλέξτε αν μαζί τους θα γελάσετε ή θα κλάψετε…

Μια τελευταία κουβέντα. Δεν μου αρέσει το κυνήγι μαγισσών και δεν βλέπω ομοφοβία παντού και σ’ όλους. Πιστεύω όμως ειλικρινώς το εξής: Πολλοί πολέμιοι του γκέι γάμου, συνειδητά ή ασύνειδα, επικαλούνται τα παραπάνω ευλογοφανή επιχειρήματα για την αξία του γάμου κτλ, όχι γιατί του δίνουν τόση σημασία, μα για να καλύψουν κάτι. Εννοώ βέβαια την έμφυτη, συντηρητική αδυναμία τους να δεχτούν κάτι που αποκλίνει από την πλειοψηφία, κάτι που μέχρι τώρα φοβόταν και κρυβόταν, μα ήρθε η ώρα να βγει ισότιμα στο φως.

Περιμένω με ενδιαφέρον απόψεις και σχόλια.

(Το ποστ είναι βασισμένο στο σχόλιό μου στη σχετική συζήτηση του www.prosopa.com.)

Εικόνα: Άγνωστος φωτογράφος, Πορτρέτο δύο ανδρών. Περίπου 1860. Ιδιωτική συλλογή. Από: Dear Friends: American photographs of men together, 1840-1918

Το πρόσωπο του 2006

Το μπλογκ αυτό αναφέρεται λιγότερο στην πολιτική από όσο θα ήθελα. Κι εγώ, το ομολογώ, παραμένω μεν πολιτικοποιημένος, χωρίς όμως να ενημερώνομαι και να ασχολούμαι όσο παλιότερα. Άλλες ασχολίες μου στερούν χρόνο και μυαλό από αυτό.

Το αφιέρωμα του προχθεσινού «Ιού της Κυριακής», διεισδυτικό μα και λιγάκι υπερβολικό, όπως πάντα, ήταν η επιπλέον ώθηση που με έκανε να γράψω αυτό το ποστ˙ να υποκύψω στη μόδα να ανακυρήσσει ο καθένας το δικό του πρόσωπο της χρονιάς. Νομίζω λοιπόν πως το πρόσωπο που συνοψίζει καλύτερα όλη την παθολογία της ελληνικής κοινωνιας όπως αποτυπώθηκε τη χρονιά που πέρασε είναι ο υπουργός δημόσιας τάξης, κύριος

Βύρων Πολύδωρας.

Ο κύριος υπουργός καθρεφτίζει τέλεια πολλά απ’ όσα με κάνουν να ντρέπομαι που είμαι Έλληνας:

Μου θυμίζει πως ζω σε μια χώρα όπου το αστυνομικό κράτος της δεξιας δεν αποτελεί παρελθόν, όπως νομίζαμε.

Μια χώρα όπου οι απεργοί, οι συνταξιούχοι, οι φοιτητές που διαδηλώνουν τρώνε ξύλο σε ποσότητες χονδρικής.

Μια χώρα που έχει ρεκόρ στην κατανάλωση δακρυγόνων.

Μια χώρα όπου οι μετανάστες πέφτουν θύματα απαγωγής από μυστικές υπηρεσίες, όπου δεν χορηγείται ποτέ πολιτικό άσυλο, όπου οι ξένοι βιώνουν όλη τη σκληρότητα των αρχών ως τιμωρία που ήρθαν να αλλοιώσουν τη φυλετική μας καθαρότητα.

Μια χώρα όπου οι μπάτσοι που εγκληματούν απολαμβάνουν άψογη ασυλία.

Μια χώρα όπου η υπέρμετρη επίκληση των αξιών της πατρίδος, της θρησκείας και της οικογενείας είναι αρκετή για να σχετικοποιήσει τις αξίες της δημοκρατίας.

Μια χώρα όπου ο γάμος των ομοφυλόφιλων δεν είναι δημοκρατικό δικαίωμα μα σύντομο ανέκδοτο.

Μια χώρα όπου τα ψηφαλάκια που θα αποκομίσουν οι πολιτικοί από το σύστημα της Εκκλησίας της Ελλάδος είναι αρκετά για να κάνουν στον επικεφαλής της όλα τα χατήρια.

Μου θυμίζει ότι η κοινωνία μου θεωρεί ρητορική δεινότητα τη συνεχή χρήση αρχαϊσμών, το στόμφο, το θράσος.

Μου θυμίζει ότι η πλειοψηφία των συμπολιτών μου, ακολουθώντας τα χνάρια των πολιτικών τους αρχόντων, έχουν στο φοβικό μυαλό τους μόνο το να είναι ασφαλείς από τους κακούς, και να επιπλέει πάντα η αφεντιά τους, κι ας βουλιάξουν όλοι οι υπόλοιποι.

Μου θυμίζει ότι η ιδιότητα του έλληνα είναι η υπέρτατη αξία για πολλούς συμπατριώτες μου, πολύ ανώτερη από την ιδιότητα του ανθρώπου ή του σκεπτόμενου πολίτη.

Μου θυμίζει ότι η ευνοιοκρατία και το ρουσφέτι ζουν, βασιλεύουν, επιβραβεύονται από ψηφοφόρους και πολιτικό σύστημα.

Μου θυμίζει ότι ο κύριος πρωθυπουργός μας κρύβεται στο μέγαρό του, αρνούμενος να εμπλακεί με όσα φρικτά διαπράττουν οι υπουργοί του, μα σιωπηλά συμφωνώντας μαζί τους.

Με δυο λόγια, ό κύριος Πολύδωρας είναι μια περσόνα άξια να σταθεί σύμβολο για το τερατώδες μόρφωμα που θα μπορούσε να ονομαστεί «Ελλάς Ελλήνων Χωροφυλάκων».

 

Εύχομαι του χρόνου τέτοιο καιρό να μπορώ να γράψω κάτι πιο αισιόδοξο ως απολογισμό του 2007.

Στιγμή από το γιορτινό τραπέζι

Φέτος περάσαμε τη μέρα των Χριστουγέννων μόνοι μας, οι γονείς μου κι εγώ. Άλλες χρονιές πηγαίναμε στους γονείς του πατέρα μου, για μεγάλο τραπέζι με όλο το σόι. Αυτή τη φορά τα οικογενειακά μίση είχαν πρόσφατα αναζωπυρωθεί, οπότε μείναμε οι τρεις μας στο σπίτι. Από τη μια ησυχία και αίσθηση απαλλαγής από βαρετές οικογενειακές συγκεντρώσεις˙ από την άλλη μοναξιά και αίσθηση απερήμωσης.

Ο μπαμπάς είχε φτιάξει τη γεμιστή γαλοπούλα, που την πετυχαίνει πάντα. Το τραπέζι ήταν πολύ ωραίο, με κόκκινο κρασί και αλλαντικά και παντζάρια και μπρόκολα – τραγανά κι όχι παραβρασμένα, όπως μου αρέσουν. Το κλίμα εγκάρδιο και ήρεμο. Κάτι όχι ασήμαντο, αφού η ηρεμία στον οικογενειακό μου βίο δεν ήταν ποτέ δεδομένη. Ένιωθα αρκετά βαθιά θαμμένα τα ψέματα, τα μυστικά, τις λανθάνουσες συγκρούσεις που με χωρίζουν από τους γονείς μου. Και μαζί να έχουν υποχωρήσει τα άγχη, οι ανησυχίες, οι τρόμοι που με παραλύουν αυτήν την εποχή˙ αυτά που κουβαλάω κι εγώ μέσα μου όπως κάθε άνθρωπος, άλλος λιγότερα, άλλος περισσότερα.

Δεν θα αργούσε να τελειώσει ο καθένας το πιάτο του, με την πολύ ωραία γέμιση και τη γαλοπούλα και τις πατάτες, όταν πετάχτηκα, δείχνοντας κάτι μέσα στη γαβάθα με τα μπρόκολα˙ ήταν μια κάμπια, που είχε βράσει μαζί με το σαλατικό. Έφτυσα στο πιάτο μου την μπουκιά από μπρόκολο που μασούσα, οι γονείς μου ξίνισαν τα πρόσωπά τους, κι ο μπαμπάς μου σηκώθηκε για να απομακρύνει το μπολ. Συνεχίσαμε να τρώμε, για λίγο κάνωντας τα τετριμμένα σχόλια του τύπου «καμιά φορά έχει τέτοια μες στα μπουμπούκια του μπρόκολου» και «στις ταβέρνες που πηγαίνουμε δεν θα τρώμε στο φαγητό μας και τέτοια;» και «το μπούκουβο που χρησιμοποιούσε χτες ο μπαμπάς σου είδα σήμερα ότι είχε κι αυτό ψείρες, τι πείραξε;». Ο μπαμπάς μου έκανε να θυμώνει κάποια στιγμή και τα μάτια του γύρισαν, όταν η μαμά επέμεινε σε κάτι τέτοιες αηδιαστικές περιγραφές, αλλά ευτυχώς δεν υπήρξε συνέχεια.

Όμως η ηρεμία μου είχε χαθεί πια. Αυτή η κάμπια δεν είχε καταστρέψει μόνο την όρεξη και την απόλαυση του τραπεζιού, παρ’ όλο που συνεχίσαμε να τρώμε και να μιλάμε περί ανέμων και υδάτων. Ήταν και μια υπόμνηση για όλα τα βρώμικα και απεχθή που κρύβονται, και απλώς κλείνουμε τα μάτια στην ύπαρξή τους. Κάτι τέτοια σκουλήκια θα βγουν στο φως, όταν πάψουμε να μιλάμε με τους γονείς μου μόνο για το φαγητό και τον καιρό και την καθημερινότητα, κι έρθουν στη φόρα τα ψέματα και τα μυστικά. Σαν από τέτοιες κάμπιες θα φαγωθεί η στοιχειώδης και επισφαλής οικογενειακή γαλήνη μας από τις αποκαλύψεις που θα γίνουν λιγότερο ή περισσότερο σύντομα – αργά ή γρήγορα όλα αποκαλύπτονται. Σαν από τέτοιες κάμπιες κατατρώγεται σιγανά το μέσα μου από όλα τα βαριά που κουβαλάει – και που επειδή ακούω μουσική ή παίζω πασιέντζα ή γράφω στο μπλογκ μου νομίζω πως τα ξεχνάω ή πως δεν υπάρχουν˙ έτσι αφανή είναι κι αυτά στην πρώτη ματία, μα υπάρχουν. Και, εντέλει, τέτοιοι έρποντες οργανισμοί, άγνωστο πότε, σε δεκαετίες, σ’ ένα χρόνο, σε μια βδομάδα, θα κατασπαράξουν τον πατέρα μου, τη μητέρα μου, εμένα, μέσα στο χώμα.